Slavica Mijatović – MIROSLAV HUMSKI –
Sa zadovoljstvom vam predstavljamo sedmi roman darovite Slavice Mijatović, koji budi duhove prohujalih i sadašnjih vremena.
Radnja ovog romana započinje u davnom 12. veku, u kome se među Zavidovim sinovima razvija i jača srpska nemanjićka država. I dok se Stracimir, Tihomir i Nemanja okreću prestolu i vladanju, najmlađi brat Miroslav život posvećuje spoznavanju vere koja se u njegovom umu prelama u tri tačke – pravoslavlju, rodnoverju i bogumilstvu i zbog čega odlučuje da napravi knjigu koja će biti poklon ne samo narodu već i večnosti – Miroslavljevo jevanđelje. Kada se 9 vekova kasnije jedan savremeni Nemanja u snovima sastane sa Miroslavom Humskim i drugim drevnim srpskim vladarima, spoznaće istinu dugo čuvanu od istorije i shvatiti da se snovi ostvaruju ako čvrsto verujemo u njih i ako je naša ljubav prema istini čista isto onoliko koliko volimo i svoje poreklo i identitet.
U ovom istorijskom romanu sa elementima mistike i ezoterije susreću se srednjovekovna istorija i savremena potraga za sopstvenim unutrašnjim spoznajama, ali ne kao dve paralelne ravni već kao dve faze istog duhovnog putovanja. Na taj način istorija ne predstavlja završenu, odigranu prošlost već energiju „večitog vraćanja”, koja pulsira kroz vekove tražeći, iskušavajući i ispitujući savremenog čoveka kao produžetka prošlosti.
Tema romana predstavlja potragu za „Rečju”, ne samo kao biblijskim pojmom (U početku beše Reč), već kao skrivenim znanjem, unutrašnjim osvešćenjem i identitetom naroda. Ona sublimira tri duhovna pravca koja se u vremenu formiranja nemanjićke države sukobljavaju: pravoslavlje kao prihvaćenu religiju, rodnoverje kao prethrišćansko nasleđe i bogumilstvo kao mistično i za Vizantiju opasno i podrivajuće. Autorka se na jedan specifičan način ne opredeljuje ni za jedan od njih kao apsolutnu istinu, već naprotiv, posmatra ih kao trojstvo na čijem se susretu i napetosti razvijao srpski identitet. U tom smislu, Miroslavljevo jevanđelje postaje simbol pomirenja – knjiga u kojoj se likovno i duhovno prepliću tragovi svih tradicija.
Zbog toga su i motivi u romanu raskošni u svojoj mističnosti i pulsiraju u svojim prenesenim značenjima. Knjiga je centralni simbol koji provejava kroz Miroslavljevo jevanđelje, tajni rukopis, znanje koje se prenosi, kleše u kamenu i nosi duboku metaforu identiteta. Slede je stećci sa šestokrakim zvezdama kao simbol večnosti i povezanosti neba i zemlje i orlovi kao čuvari tajne i državnosti. Kontrast svetlosti i tame nosi biblijski duh, od uvodnih redova Jevanđelja po Jovanu do završnih redova u Nemanjinom buđenju. Tako savremena ravan radnje postaje svojevrsno istorijsko ogledalo u kome se ne postavlja samo pitanje šta je istorija već se ogleda istina da je potraga za identitetom večna i ponavljajuća…
